Sổ tiết kiệm là một loại tài sản khá phổ biến, vậy hưởng thừa kế sổ tiết kiệm như thế nào? Bài viết này của Công ty Luật Nguyên Khanh sẽ giải đáp thắc mắc cho bạn.
Sổ tiết kiệm là gì?
Khoản 1 Điều 7 Thông tư 48/2018/TT-NHNN về tiền gửi tiết kiệm và Thông tư 49/2018/TT-NHNN về tiền gửi có kỳ hạn nêu rõ:
Thẻ tiết kiệm hoặc sổ tiết kiệm (sau đây gọi chung là Thẻ tiết kiệm) là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu tiền gửi tiết kiệm của người gửi tiền tại tổ chức tín dụng, được áp dụng đối với trường hợp nhận tiền gửi tiết kiệm tại địa điểm giao dịch hợp pháp thuộc mạng lưới hoạt động của tổ chức tín dụng.
Hiểu đơn giản, sổ tiết kiệm có thể được hiểu là giấy tờ ghi nhận việc gửi tiền tiết kiệm của một cá nhân tại ngân hàng với thoả thuận về lãi suất, số tiền gửi, kì hạn gửi…
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Cách để xác định người mất có sổ tiết kiệm tại ngân hàng nào?
Trường hợp người có sổ tiết kiệm để lại di chúc
Đây có lẽ là trường hợp dễ dàng và thuận tiện nhất với người thừa kế bởi khi người chết để lại di chúc, người thừa kế sẽ biết chính xác thông tin về sổ tiết kiệm cũng như các di sản thừa kế khác (nhà, đất, xe ô tô…) của người chết.
Trong trường hợp có di chúc, pháp luật cũng ưu tiên chia thừa kế theo di chúc bởi theo Điều 626 Bộ luật Dân sự năm 2015, người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế cũng như truất quyền hưởng di sản của người thừa kế, phân định phần di sản cho từng người thừa kế…
Như vậy, nếu người chết để lại di chúc và trong di chúc có phân chia di sản thừa kế là sổ tiết kiệm thì những người thừa kế thực hiện phân chia di sản thừa kế theo di chúc và hưởng phần di sản trong sổ tiết kiệm thuộc về mình sau khi đã thanh toán các nghĩa vụ của người để lại di chúc (nếu có).
Trường hợp người có sổ tiết kiệm không để lại di chúc
Không giống trường hợp nêu trên, trong trường hợp người chết có sổ tiết kiệm nhưng không để lại di chúc, những người thừa kế sẽ gặp khá nhiều khó khăn trong việc xác định di sản thừa kế bởi không chắc chắn biết về di sản là sổ tiết kiệm hoặc các tài sản khác.
Đồng thời, theo Điều 11 Nghị định 117/2018/NĐ-CP, ngân hàng chỉ cung cấp thông tin khách hàng trong trường hợp:
- Cá nhân có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin khách hàng như cơ quan Nhà nước có thẩm quyền…
- Có chấp thuận bằng văn bản hoặc hình thức khác theo thoả thuận của khách hàng.
- Cung cấp cho chính khách hàng đó hoặc người đại diện hợp pháp của khách hàng đó.
Như vậy, khi không có sự đồng ý của người chủ sổ tiết kiệm hoặc không có yêu cầu của cơ quan chức năng thì ngân hàng sẽ không được cung cấp thông tin về sổ tiết kiệm đó cho cá nhân khác.
Đồng nghĩa, khi một người có sổ tiết kiệm nhưng không có bất kỳ người thừa kế nào biết về sự tồn tại của nó thì khả năng cao, những người thừa kế sẽ không nhận được số tiền trong sổ tiết kiệm của người chết để lại.
Ngược lại, có thể người chết không để lại di chúc nhưng những người thừa kế biết đến sự tồn tại của sổ tiết kiệm thì tiến hành phân chia di sản thừa kế là sổ tiết kiệm để hưởng thừa kế theo quy định bởi theo điểm a khoản 4 Điều 18 Thông tư 48/2018/TT-NHNN, ngân hàng sẽ hướng dẫn thủ tục chi trả số tiền trong sổ tiết kiệm theo thừa kế.
Như vậy, tuỳ vào việc người thừa kế có biết đến sự tồn tại của sổ tiết kiệm và việc người chết có để lại di chúc không để người thừa kế tiến hành các thủ tục tiếp theo để hưởng di sản là số tiền gửi tiết kiệm của người chết.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Ai là người hưởng thừa kế sổ tiết kiệm?
Người hưởng thừa kế sổ tiết kiệm theo di chúc
Người được hưởng thừa kế sổ tiết kiệm trong trường hợp này là người được người để lại di chúc chỉ định trong sổ tiết kiệm. Tuy nhiên, cần lưu ý, theo khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015, những người sau đây vẫn được hưởng thừa kế không phụ thuộc trong di chúc có tên họ không:
- Con chưa thành niên hoặc đã thành niên mà không có khả năng lao động.
- Cha, mẹ, vợ, chồng.
Người hưởng thừa kế sổ tiết kiệm theo pháp luật
Trường hợp không có di chúc, di sản thừa kế sẽ được chia theo hàng thừa kế theo quy định tại khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015:
- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
- Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
- Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Thủ tục hưởng thừa kế sổ tiết kiệm
Bước 1: Phân chia di sản thừa kế
Ở bước này, người thừa kế chuẩn bị đầy đủ giấy tờ như sau:
- Phiếu yêu cầu công chứng.
- Bản chính di chúc (nếu có).
- Bản chính sổ tiết kiệm.
- Bản chính hoặc bản sao chứng thực hoặc bản sao giấy chứng tử của người chết để lại sổ tiết kiệm.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại sổ tiết kiệm và người thừa kế: Giấy khai sinh, đăng ký kết hôn…
- Giấy tờ nhân thân của người thừa kế: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/Hộ chiếu còn hạn, sổ hộ khẩu…
Sau đó, người thừa kế đến Văn phòng/Phòng công chứng để thực hiện thủ tục công chứng Văn bản thoả thuận/Văn bản khai nhận di sản thừa kế là sổ tiết kiệm.
Giấy tờ nhận được ở đây là Văn bản thoả thuận/Văn bản khai nhận di sản thừa kế là sổ tiết kiệm.
Bước 2: Cử một người đại diện theo uỷ quyền (trong trường hợp tất cả người thừa kế đều hưởng di sản) hoặc người được các đồng thừa kế khác tặng cho số tiền thuộc phần di sản của mình trong sổ tiết kiệm (thể hiện trong Văn bản thảo thuận phân chia di sản thừa kế) đến ngân hàng, xuất trình các giấy tờ để rút tiền trong sổ tiết kiệm của người chết.
Ở bước này, người thừa kế thực hiện theo hướng dẫn của từng ngân hàng.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Cơ sở pháp lý
- Bộ luật Dân sự năm 2015
- Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
- Thông tư 48/2018/TT-NHNN về tiền gửi tiết kiệm và Thông tư 49/2018/TT-NHNN
- Nghị định 117/2018/NĐ-CP về giữ bí mật, cung cấp thông tin khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
Bài viết trên, biên soạn bởi Công ty Luật Nguyên Khanh, đã tổng hợp các quy định pháp luật liên quan đến quy định về thừa kế sổ tiết kiệm. Nếu bạn gặp khó khăn hoặc có thắc mắc, xin vui lòng liên hệ với số Hotline để được sự tư vấn chi tiết từ luật sư chuyên về thừa kế. Xin chân thành cảm ơn!
