Luật thừa kế bảo hiểm nhân thọ là một phần quan trọng của hệ thống pháp luật liên quan đến việc chuyển giao quyền sử dụng hợp đồng bảo hiểm nhân thọ từ người đã khuất cho người còn sống. Tại bài viết này, Công ty Luật Nguyên Khanh sẽ trình bày về một số điểm quan trọng về luật thừa kế trong bảo hiểm nhân thọ.
Các khái niệm liên quan đến luật thừa kế bảo hiểm nhân thọ
Hợp đồng bảo hiểm: Là sự thỏa thuận giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm. Bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm, và doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Bảo hiểm nhân thọ: Loại nghiệp vụ bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm sống hoặc chết. Bảo hiểm nhân thọ bao gồm nhiều loại, ví dụ như bảo hiểm trọn đời, bảo hiểm sinh kỳ, bảo hiểm tử kỳ, và nhiều loại khác.
Thừa kế là việc chuyển giao quyền sử dụng hợp đồng bảo hiểm nhân thọ từ người đã khuất cho người còn sống. Bảo hiểm nhân thọ cũng được xem là một loại tài sản, và khi người mua bảo hiểm qua đời, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ sẽ được chia thừa kế theo quy định tại pháp luật.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Ai có quyền thừa kế bảo hiểm nhân thọ?
Để xác định đối tượng thừa kế bảo hiểm nhân thọ thì phải căn cứ vào thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Nếu trong hợp đồng bảo hiểm có lựa chọn người thụ hưởng, thì khi người mua bảo hiểm mất, người thụ hưởng đó sẽ nhận thừa kế hợp đồng bảo hiểm.
Trong trường hợp trong hợp đồng bảo hiểm không có người thụ hưởng, theo quy định tại Điều 651, Bộ luật dân sự 2015, tài sản của bảo hiểm nhân thọ thì khi người đó mất đi, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ sẽ được chia thừa kế theo pháp luật, tức theo hàng thừa kế, cụ thể:
- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
- Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
- Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Theo như tìm hiểu, nếu trong trường hợp những người hàng thừa kế thứ nhất cùng đồng quan điểm đưa toàn bộ số tiền bảo hiểm cho một người cụ thể thì cùng ký vào thỏa thuận chỉ định người thừa kế gửi công ty bảo hiểm để quy số tiền về một mối.
Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Như vậy, những người thuộc hàng thừa kế của người chết sẽ được hưởng thừa kế đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ của người chết.
Mỗi người được hưởng một phần bằng nhau. Hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế khi không còn ai ở hàng thừa kế trước đó.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Các hình thức thừa kế trong bảo hiểm nhân thọ
Theo quy định của Bộ luật dân sự 2015, có 2 hình thức thừa kế:
- Hình thức thừa kế theo di chúc: Theo cách này, ngay khi giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, bên mua bảo hiểm và người được bảo hiểm lập một bản di chúc chỉ định rõ người được hưởng thừa kế từ hợp đồng này.
- Hình thức thừa kế theo pháp luật: Hình thức này áp dụng với những hợp đồng không được định đoạt bằng di chúc. Quyền thừa kế được phân chia theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, quyền hưởng thừa kế bảo hiểm nhân thọ được quyết định dựa trên điều khoản hợp đồng bảo hiểm, sau đó mới xét tới di chúc và các hình thức thừa kế khác.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Quy định về người thụ hưởng hợp đồng bảo hiểm
Người thụ hưởng không nhất thiết phải là người thân của người được bảo hiểm, người mua bảo hiểm.
Nếu người thụ hưởng dưới 18 tuổi, thì người bảo hộ hợp pháp của người thụ hưởng sẽ là người nhận số tiền đền bù từ Hợp đồng bảo hiểm.
Bên mua bảo hiểm có thể thêm, loại trừ người thụ hưởng nhiều lần trong suốt thời hạn hợp đồng có hiệu lực.
Nếu người thụ hưởng phạm tội hình sự, số tiền đền bù sẽ chỉ chia cho những người thụ hưởng còn lại trong hợp đồng.
Người thụ hưởng cần có giấy chứng tử của người được bảo hiểm để chứng minh người được bảo hiểm đã chết.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Chỉ định người thừa kế như thế nào?
Trong trường hợp Bên Mua Bảo Hiểm bị tử vong (trường hợp Bên Mua Bảo Hiểm là cá nhân) hoặc chấm dứt hoạt động (trường hợp Bên Mua Bảo Hiểm là tổ chức), chỉ định người thừa kế quyền và nghĩa vụ của hợp đồng sẽ theo thứ tự ưu tiên sau:
- Người Được Bảo Hiểm, nếu Người Được Bảo Hiểm đủ các điều kiện trở thành Bên Mua Bảo Hiểm; hoặc
- Người giám hộ hợp pháp của Người Được Bảo Hiểm, nếu Người Được Bảo Hiểm chưa đủ điều kiện trở thành Bên Mua Bảo Hiểm; hoặc
- Các đối tượng khác theo quy định của pháp luật.
Bất kỳ ai được bên mua bảo hiểm chỉ định là người thụ hưởng và được ghi nhận trên hợp đồng bảo hiểm sẽ là người được chỉ định thừa kế bảo hiểm. Người thụ hưởng không bắt buộc phải có mối quan hệ huyết thống với người được bảo hiểm, người mua bảo hiểm.
Nếu người thụ hưởng dưới 18 tuổi, thì người bảo hộ hợp pháp của người thụ hưởng sẽ là người nhận số tiền thừa kế từ Hợp đồng bảo hiểm. Bên mua bảo hiểm có thể thêm, bớt người thụ hưởng nhiều lần trong suốt thời hạn hợp đồng có hiệu lực.
Nếu một trong những người thụ hưởng chỉ định phạm tội hình sự, số tiền thừa kế bảo hiểm nhân thọ sẽ chỉ chia cho những người thụ hưởng còn lại trong hợp đồng.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Thủ tục hưởng thừa kế hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
Thừa kế bảo hiểm nhân thọ thuộc trường hợp yêu cầu thanh toán quyền lợi bảo hiểm tử vong. Theo đó, người được thụ hưởng theo hợp đồng bảo hiểm cần chuẩn bị các giấy tờ bào gồm:
- Giấy chứng tử/Trích lục Khai tử của Người được Bảo hiểm do Chính quyền địa phương cung cấp (bản sao có chứng thực).
- Bộ Hợp đồng Bảo hiểm gốc.
- Nếu người được Bảo hiểm tử vong do Tai nạn:
- Biên bản kết luận điều tra nguyên nhân tử vong do cơ quan chính quyền có thẩm quyền lập (bản chính hoặc bản sao có chứng thực).
- Biên bản khám nghiệm tử thi do cơ quan chính quyền có thẩm quyền lập (bản chính hoặc bản sao có chứng thực).
- Các chứng từ y tế (Tóm tắt Bệnh án, Giấy ra viện, Đơn thuốc, Hóa đơn…) quá trình điều trị sau khi bị Tai nạn do Bệnh viện cung cấp (Bản chính hoặc bản sao có chứng thực).
- Nếu người được Bảo hiểm tử vong do Bệnh: Tóm tắt Bệnh án/Giấy ra viện/Các chứng từ y tế cho tất cả lần khám và chữa bệnh ngoại trú/nội trú của Người được Bảo hiểm do các Bệnh viện cung cấp (Bản chính hoặc bản sao có chứng thực).
Công ty bảo hiểm nhân thọ có trách nhiệm giải quyết quyền lợi bảo hiểm cho người thụ hưởng trong thời gian ba mươi 30 ngày (thời gian tùy thuộc quy định của đơn vị bảo hiểm) kể từ ngày nhận được tài liệu đầy đủ và hợp lệ theo yêu cầu.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Giải đáp một số thắc mắc về luật thừa kế bảo hiểm nhân thọ
Bảo hiểm nhân thọ có thừa kế được không?
Theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành, Bảo hiểm nhân thọ của người chết cũng được xem là di sản thừa kế.
Có quyền từ chối di sản thừa kế là bảo hiểm nhân thọ người đã mất?
Bên cạnh quyền nhận di sản, người thừa kế cũng có quyền từ chối di sản. Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cụ thể:
- Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
- Việc từ chối di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
Người chết do tự tử có được bảo hiểm đền bù không?
Theo khoản 1 điều 39 Luật Kinh doanh bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm không phải trả tiền trong các trường hợp sau: Người được bảo hiểm chết do tự tử trong thời hạn hai năm, kể từ ngày nộp khoản phí bảo hiểm đầu tiên hoặc kể từ ngày hợp đồng bảo hiểm tiếp tục có hiệu lực.
Quy định về người thụ hưởng trong hợp đồng bảo hiểm
Người thụ hưởng không nhất thiết phải là người thân của người được bảo hiểm, người mua bảo hiểm.
Nếu người thụ hưởng dưới 18 tuổi, thì người bảo hộ hợp pháp của người thụ hưởng sẽ là người nhận số tiền đền bù từ hợp đồng bảo hiểm.
Bên mua bảo hiểm có thể thêm, loại trừ người thụ hưởng nhiều lần trong suốt thời hạn hợp đồng có hiệu lực.
Nếu người thụ hưởng phạm tội hình sự, số tiền bảo hiểm đền bù sẽ chia cho những người được bảo hiểm đã chết.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật thừa kế?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới thừa kế, di chúc, phân chia tài sản... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Cơ sở pháp lý
- Bộ luật Dân sự năm 2015
- Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
- Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
Bài viết trên, biên soạn bởi Công ty Luật Nguyên Khanh, đã tổng hợp các quy định pháp luật liên quan đến quy định về luật thừa kế bảo hiểm nhân thọ. Nếu bạn gặp khó khăn hoặc có thắc mắc, xin vui lòng liên hệ với số Hotline để được sự tư vấn chi tiết từ luật sư chuyên về thừa kế. Xin chân thành cảm ơn!
