Thế nào là thừa phát lại? Thẩm quyền và chức năng của thừa phát lại

“Thừa phát lại” là một chức danh chính quyền như công chứng viên, được ủy quyền và cấp phép bởi Nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ như tống đạt văn bản, cấp phát giấy tờ tùy thân và tổ chức thực hiện các phán quyết về dân sự. Văn phòng thừa phát lại là một tổ chức chuyên nghiệp do Thừa phát lại điều hành. Bài viết dưới đây giới thiệu tổng quan về thừa phát lại và các chức năng của họ.

NỘI DUNG BÀI VIẾT

Thừa phát lại là gì?

Theo Điều 2, Khoản 1 của Nghị định số 08/2020/NĐ-CP, Thừa phát lại là một cá nhân được Nhà nước chỉ định và đủ tiêu chuẩn để thực hiện các nhiệm vụ như tống đạt thông tin, lập vi bằng, xác minh điều kiện thi hành các phán quyết về dân sự và tổ chức thực hiện các quyết định tương ứng.

Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?

Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới tranh chấp đất đai, chuyển nhượng, sang tên, tặng cho, làm sổ đỏ, chuyển mục đích sử dụng đất,... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!

GỌI 1900.6185

Các quy định liên quan đến hoạt động của Thừa phát lại

Nghị định số 08/2020/NĐ-CP quy định các hoạt động của Thừa phát lại như sau:

Tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của Tòa án, Viện kiểm sát và cơ quan thi hành án dân sự.
Lập vi bằng theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức.
Xác minh điều kiện thi hành án theo yêu cầu của đương sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa án theo yêu cầu của đương sự.
Tổ chức thi hành án các bản án, quyết định theo quy định của Nghị định này và các quy định pháp luật có liên quan.

Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?

GỌI 1900.6185

Thẩm quyền và chức năng của Thừa phát lại

Truyền đạt giấy tờ từ Tòa án, Viện kiểm sát và cơ quan thi hành án

Truyền đạt là việc truyền thông, giao nhận giấy tờ, hồ sơ, tài liệu do Thừa phát lại thực hiện, nhằm hỗ trợ cho quá trình giải quyết các vụ việc dân sự, vụ án hành chính, việc dân sự trong vụ án hình sự.

(Khoản 2 Điều 2 Nghị định số 08/2020/NĐ-CP)

Danh sách các tài liệu, hồ sơ Thừa phát lại có thể truyền đạt bao gồm:

Giấy báo, giấy triệu tập, giấy mời, thông báo, quyết định đưa vụ án ra xét xử, bản án, quyết định, quyết định kháng nghị của Tòa án dân trong việc giải quyết các vụ việc dân sự, vụ án hành chính, việc dân sự trong vụ án hình sự; thông báo, quyết định kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; quyết định về thi hành án, giấy báo, giấy triệu tập, thông báo của cơ quan thi hành án dân sự trên địa bàn cấp tỉnh nơi Văn phòng Thừa phát lại đặt trụ sở. Ngoài ra, còn có thể truyền đạt các loại giấy tờ, hồ sơ, tài liệu khác theo đề nghị của Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự. (Theo hợp đồng với Tòa án, Viện kiểm sát, Cơ quan thi hành án dân sự)
Giấy tờ, hồ sơ, tài liệu có liên quan đến hỗ trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài trên phạm vi toàn quốc. (Bộ Tư pháp chỉ định)

Thư ký nghiệp vụ có thể thực hiện việc truyền đạt dưới sự giao việc của trưởng Văn phòng Thừa phát lại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận việc truyền đạt phải do Thừa phát lại thực hiện.

Trước những sai sót về việc tống đạt thiếu chính xác, không đúng thủ tục và thời hạn, Văn phòng Thừa phát lại phải chịu trách nhiệm trước các cơ quan, tổ chức yêu cầu. Nếu có thiệt hại, họ phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Sau khi hoàn tất việc tống đạt, Thừa phát lại phải thông báo kết quả cho Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự và các cơ quan, tổ chức khác đã yêu cầu trong vòng 02 ngày làm việc. Tuy nhiên, trường hợp đôi bên có thỏa thuận khác thì không áp dụng quy định này.

Lập vi bằng

Theo Điều 2 Khoản 3 và Điều 40 của Nghị định 08/2020/NĐ-CP, vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật mà Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến và lập theo yêu cầu của các cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức.

Việc lập vi bằng phải được thực hiện bởi Thừa phát lại. Thừa phát lại có thể lập vi bằng để ghi nhận các sự kiện, hành vi có thật theo yêu cầu của các cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức trên toàn quốc, trừ những trường hợp sau đây:

Điều kiện không được phép khi Thừa phát lại liên quan đến quyền lợi của chính mình và những người thân yêu như vợ, chồng, con cái (bao gồm con ruột và con nuôi), cha mẹ đẻ và nuôi, ông bà nội ngoại, bác, chú, cậu, dì và anh chị em ruột của Thừa phát lại, cũng như của vợ hoặc chồng của Thừa phát lại. Cháu ruột mà Thừa phát lại là ông, bà, bác, chú, cậu, cô, dì cũng thuộc diện này.
Các hành vi vi phạm an ninh, quốc phòng bao gồm: tiết lộ bí mật nhà nước, phát tán thông tin và tài liệu bí mật của nhà nước; vi phạm quy định ra vào, đi lại trong khu vực cấm, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn của các công trình an ninh, quốc phòng và khu quân sự; vi phạm quy định về bảo vệ bí mật và bảo vệ công trình an ninh, quốc phòng và khu quân sự.
Các hành vi vi phạm quyền riêng tư, bí mật cá nhân và gia đình được quy định tại Điều 38 của Bộ Luật Dân Sự cũng như trái đạo đức xã hội.
Các trường hợp cần công chứng, chứng thực bao gồm xác nhận nội dung và ký tên trên các hợp đồng, giao dịch theo quy định của pháp luật, xác nhận tính chính xác, hợp pháp và không vi phạm đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc ngược lại, cũng như xác nhận tính đúng đắn của chữ ký và bản sao so với bản chính.
Các sự kiện và hành vi để chuyển quyền sử dụng và quyền sở hữu đất đai và tài sản khi không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng và sở hữu theo quy định của pháp luật.
Ghi nhận các sự kiện và hành vi để thực hiện các giao dịch trái pháp luật theo yêu cầu của người lập vi bằng.
Hành vi của những người đang làm việc trong cơ quan quân đội và công an nhân dân, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng đang thực hiện nhiệm vụ.
Các sự kiện hoặc hành vi mà Thừa phát lại không trực tiếp chứng kiến.
Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Kiểm tra điều kiện thực hiện án theo yêu cầu của bên liên quan.

Trong phạm vi thẩm quyền của các cơ quan thi hành án, Thừa phát lại có thẩm quyền kiểm tra điều kiện thi hành án theo yêu cầu của bên liên quan, bằng cách gửi yêu cầu bằng văn bản hoặc trực tiếp. Nếu Thừa phát lại tiến hành kiểm tra điều kiện thi hành án trực tiếp, thì cần lập biên bản.
Người được thi hành án, người phải thi hành án, và những người liên quan đến việc thi hành án có quyền thỏa thuận với Trưởng Văn phòng Thừa phát lại về việc kiểm tra điều kiện thi hành án và được sử dụng kết quả kiểm tra này để yêu cầu thi hành án.
Thủ tục kiểm tra sẽ được thực hiện theo các bước sau: sau khi nhận được yêu cầu và các tài liệu từ bên liên quan, Trưởng Văn phòng Thừa phát lại sẽ đưa ra quyết định về việc kiểm tra.
Nếu được sự đồng ý của bên yêu cầu, Văn phòng Thừa phát lại có thể ủy quyền một phần hoặc toàn bộ công việc kiểm tra cho một Văn phòng Thừa phát lại khác để thực hiện theo hợp đồng dịch vụ bằng văn bản.

Tổ chức thực hiện quyết định và bản án.

Với quyền được ủy thác, Thừa phát lại có thể trực tiếp tổ chức thực hiện quyết định và bản án có hiệu lực pháp luật khi được yêu cầu bởi đương sự. Các quyết định và bản án thuộc phạm vi của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự sẽ do họ tự chủ động quyết định việc thực hiện.
Trong trường hợp đương sự có tài sản, cư trú hoặc các điều kiện khác ngoài địa bàn quận, huyện nơi đặt văn phòng Thừa phát lại, Thừa phát lại có thể tổ chức thực hiện các vụ việc ngoài địa bàn này.
Khi áp dụng các biện pháp bảo đảm thực hiện quyết định và bản án, Thừa phát lại có quyền và nghĩa vụ giống như chấp hành viên và sử dụng các biện pháp bảo đảm thực hiện quyết định và bản án được quy định tại Luật Thi hành án dân sự.
Người yêu cầu thực hiện quyết định và bản án dân sự có quyền gửi đơn yêu cầu cho Văn phòng Thừa phát lại hoặc Cơ quan thi hành án dân sự để cùng thực hiện việc này trong cùng một thời điểm.
Quyết định thực hiện quyết định và bản án phải được gửi cho Cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện tại nơi có văn phòng Thừa phát lại để phối hợp thực hiện.
Sau khi hết thời hạn tự nguyện đã được quy định trong quyết định thực hiện, Thừa phát lại có quyền quyết định áp dụng các biện pháp cưỡng chế thực hiện quyết định và bản án theo quy định tại Luật Thi hành án dân sự.
Cơ quan thi hành án dân sự và Văn phòng Thừa phát lại phải phối hợp thanh toán tiền thực hiện quyết định và bản án trong trường hợp người phải thực hiện quyết định và bản án phải thực hiện nhiều nghĩa vụ được cơ quan thi hành án dân sự và Văn phòng Thừa phát lại cùng tổ chức thi hành.

Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?

GỌI 1900.6185

Những trường hợp thừa phát lại không được thực hiện

Phải giữ bí mật thông tin về công việc của mình, trừ khi có sự cho phép từ pháp luật; không được sử dụng thông tin về hoạt động của mình để vi phạm quyền lợi hợp pháp của cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức.

Không được yêu cầu bất kỳ khoản lợi ích vật chất nào khác ngoài chi phí đã ghi nhận trong hợp đồng.

Không thể đồng thời làm công chứng viên, luật sư, thẩm định viên, đấu giá viên, quản lý và thanh lý tài sản.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, không được tham gia vào các hoạt động liên quan đến quyền lợi của bản thân hoặc những người thân trong gia đình, bao gồm: vợ, chồng, con cái, con nuôi; cha, mẹ, ông, bà, bác, chú, cậu, cô, dì, anh, chị, em ruột của bản thân, vợ hoặc chồng của bản thân; cháu ruột mà bản thân là ông, bà, bác, chú, cậu, cô, dì.

Các công việc khác cũng bị cấm theo quy định của pháp luật. (Theo Điều 4 của Nghị định số 08/2020/NĐ-CP)