Hòa giải ly hôn được hiểu là việc các cơ quan có thẩm quyền đứng ra làm bên thứ 3 để cứu vãn mối quan hệ hôn nhân. Vậy, có bắt buộc phải thực hiện hòa giải ly hôn hay không? Tại bài viết này, Công ty Luật Nguyên Khanh sẽ giải đáp toàn bộ thắc mắc này cho bạn đọc.
Hòa giải là gì?
Hòa giải ly hôn là một phương thức hòa giải trong lĩnh vực dân sự, đặc biệt là về vấn đề hôn nhân và gia đình. Qua đó, giải quyết xung đột giữa vợ chồng với nhau khi tình cảm đã rạn nứt thông qua một bên thứ ba có thể là người của cơ sở hòa giải hoặc Tòa án.
Căn cứ Điều 54 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 có giải thích cụm từ hòa giải ly hôn là khi đã thụ lý đơn yêu cầu ly hôn, Tòa án tiến hành hòa giải theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
Như vậy, hòa giải ly hôn là việc Tòa án đứng ra làm bên thứ ba thuyết phục vợ chồng hàn gắn lại tình cảm và rút đơn ly hôn để tiết kiệm tiền bạc, thời gian và công sức.
Cần tìm luật sư tư vấn luật ly hôn?
Luật sư tư vấn về thủ tục, điều kiện ly hôn nhanh, ly hôn vắng mặt, phân chia tài sản và giành quyền nuôi con, đảm bảo quyền lợi tối đa hoàn toàn miễn phí. Gọi ngay hotline 1900.6185
Trường hợp thực hiện hòa giải khi ly hôn
Hiện nay, có 02 phương thức hòa giải trong ly hôn được pháp luật quy định là hòa giải ở cơ sở và hòa giải tại Tòa án. Theo đó, vợ chồng có thể tự do lựa chọn hình thức hòa giải với nhau khi cả 2 thuận tình ly hôn.
Hòa giải ở cơ sở
Căn cứ Điều 52 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định Nhà nước và xã hội khuyến khích việc hòa giải ở cơ sở khi vợ, chồng có yêu cầu ly hôn. Việc hòa giải được thực hiện theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở.
Vì vậy, hòa giải tại cơ sở là thủ tục không bắt buộc mà chỉ khuyến khích các bên đạt được thỏa thuận, tự nguyện giải quyết mâu thuẫn với nhau. Việc tiến hành hòa giải tại cơ sở chỉ được thực hiện khi hai bên vợ chồng có nhu cầu.
Hòa giải tại Tòa án
Sau khi đã thụ lý đơn yêu cầu ly hôn, Tòa án tiến hành hòa giải theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự theo Điều 54 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
Bên cạnh đó, Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ; giải thích về quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng, giữa cha, mẹ và con, giữa các thành viên khác trong gia đình, về trách nhiệm cấp dưỡng và các vấn đề khác liên quan đến hôn nhân và gia đình (khoản 2 Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
Đối với hòa giải tại Tòa án thì thủ tục này bắt buộc phải thực hiện theo quy định của pháp luật và các bên không thể bỏ qua giai đoạn này mà tiến đến giải quyết ly hôn và các vấn đề có liên quan.
Cần tìm luật sư tư vấn luật ly hôn?
Luật sư tư vấn về thủ tục, điều kiện ly hôn nhanh, ly hôn vắng mặt, phân chia tài sản và giành quyền nuôi con, đảm bảo quyền lợi tối đa hoàn toàn miễn phí. Gọi ngay hotline 1900.6185
Các trường hợp không thực hiện hòa giải ly hôn
Khi rơi vào trường hợp vợ chồng có một bên đơn phương ly hôn thì Tòa án sẽ tiến hành hòa giải nhưng sẽ giới hạn số lần hòa giải cho cả hai từ 2 – 3 lần tùy theo tình huống. Tuy nhiên, sau thời gian này mà không dẫn đến kết quả hàn gắn thì Tòa sẽ chuyển sang giải quyết thủ tục ly hôn.
Ngoài ra, theo Điều 206, 207 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định một số trường hợp khác mà các bên không được tiến hành thủ tục hòa giải bao gồm:
- Vụ án dân sự không được hòa giải: Yêu cầu đòi bồi thường vì lý do gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước.
- Vụ án dân sự không tiến hành hòa giải được:
- Bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn cố tình vắng mặt.
- Đương sự không thể tham gia hòa giải được vì có lý do chính đáng.
- Đương sự là vợ hoặc chồng trong vụ án ly hôn là người mất năng lực hành vi dân sự.
- Một trong các đương sự đề nghị không tiến hành hòa giải.
Như vậy, khi giải quyết hòa giải trong ly hôn mà vợ chồng muốn bỏ qua thủ tục này để tiến tới giải quyết ly hôn thì chỉ có thể thực hiện tại cơ sở hòa giải. Còn trong trường hợp hòa giải tại Tòa án thì đây là thủ tục bắt buộc vì vậy các bên ly hôn không thể cắt giảm thủ tục này.
Cần tìm luật sư tư vấn luật ly hôn?
Luật sư tư vấn về thủ tục, điều kiện ly hôn nhanh, ly hôn vắng mặt, phân chia tài sản và giành quyền nuôi con, đảm bảo quyền lợi tối đa hoàn toàn miễn phí. Gọi ngay hotline 1900.6185
Thủ tục hòa giải khi ly hôn
Hòa giải trước khi nộp đơn ly hôn
Cơ quan tiến hành hòa giải cơ sở
Tại Điều 52 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định:
Nhà nước và xã hội khuyến khích hòa giải ở cơ sở khi vợ chồng có yêu cầu ly hôn. Việc hòa giải được thực hiện theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở.
Như vậy, với quy định của pháp luật thì hòa giải tại cấp cơ sở không phải là thủ tục bắt buộc phải thực hiện trước khi nộp đơn ly hôn yêu cầu Tòa án giải quyết. Do đó, hòa giải tại cấp cơ sở chỉ là một hình thức mang tính chất khuyến khích với hi vọng có thể hàn gắn đôi vợ chồng.
Vậy thì hòa giải cơ sở sẽ được tiến hành ở đâu? Hiện nay, hòa giải tại cơ sở có thể được tiến hành trong phạm vi từ gia đình cho đến Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn; Các tổ chức như: Chi hội phụ nữ, Chi đoàn thanh niên, Chi hội cựu chiến binh,.. và thậm chí có thể được tiến hành ngay tại cơ quan, cơ sở làm việc của vợ chồng.
Không những vậy, hòa giải viên tại cấp cơ sở cũng là người có mối quan hệ thân thiết, gần gũi với vợ chồng nên họ là những người có thể hiểu rõ được và đưa ra những lời khuyên đúng đắn và khách quan nhất.
Nguyên tắc hòa giải tại cơ sở
Dựa trên sự tự nguyện của các bên; không bắt ép hòa giải ở cơ sở
Đảm bảo sự phù hợp về chính sách, pháp luật của Nhà nước cũng như đạo đức xã hội, phong tục tập quán tốt đẹp của nhân dân; phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ lẫn nhau, quan tâm đến lợi ích của trẻ em, phụ nữ, người khuyết tật và người cao tuổi
Tiến hành hòa giải một cách khách quan, công bằng, kịp thời nhưng bên cạnh đó phải có lý có tình, tôn trọng sự riêng tư của các bên
Bình đẳng giới trong tổ chức và hoạt động hòa giải tại cơ sở
Không lợi dụng việc hòa giải để ngăn các bên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc trốn tránh việc xử lý vi phạm hành chính, hình sự.
Hòa giải sau khi Tòa thụ lý
Hòa giải Tòa án
Không giống với hòa giải ở cơ sở là một hình thức tự nguyện, không ép buộc thì hòa giải tại Tòa án là một hình thức bắt buộc được áp dụng khi giải quyết vụ án ly hôn. Thủ tục hòa giải tại Tòa án được thực hiện trong giai đoạn chờ đưa vụ án ly hôn ra xét xử sau khi vụ án đã được thụ lý tại Tòa.
Giai đoạn này được đánh giá là một giai đoạn mang tính nhân văn, giúp cho cơ quan có thẩm quyền có cơ hội được hàn gắn lại cặp vợ chồng. Vì thủ tục này mang tính chất bắt buộc cho nên dù kết quả hòa giải không thành công nhưng vẫn phải được tiến hành.
Nguyên tắc hòa giải tại Tòa án
Tôn trọng sự tự nguyện thỏa thuận của các bên, không được dùng vũ lực đe dọa bắt ép các bên thực hiện những việc trái với mong muốn của họ.
Nội dung thỏa thuận giữa các bên không được vi phạm điều cấm của luật và cũng như không trái đạo đức xã hội
Sau khi tiến hành thủ tục hòa giải
Hòa giải thành công
Khi tiến hành hòa giải thành công thì Tòa án sẽ tiến hành lập biên bản hòa giải thành công hoặc được ghi rõ vào biên bản phiên tòa sơ thẩm/ phúc thẩm. Sau đó Thẩm phán được phân công giải quyết vụ việc ly hôn sẽ ra quyết định công nhận.
Hòa giải không thành công
Trường hợp hòa giải không thành công thì Tòa án sẽ tiếp tục đưa vụ án ra xét xử theo quy định của pháp luật.
Cần tìm luật sư tư vấn luật ly hôn?
Luật sư tư vấn về thủ tục, điều kiện ly hôn nhanh, ly hôn vắng mặt, phân chia tài sản và giành quyền nuôi con, đảm bảo quyền lợi tối đa hoàn toàn miễn phí. Gọi ngay hotline 1900.6185
Cơ sở pháp lý
- Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014;
- Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Bài viết trên đã cung cấp một số thông tin về hòa giải ly hôn. Hy vọng rằng những thông tin này sẽ hữu ích cho bạn. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc muốn tìm hiểu thêm về các quy định pháp luật liên quan đến hòa giải ly hôn, hoặc cần sự tham gia của luật sư hôn nhân gia đình trong quá trình tư vấn giải quyết, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua số HOTLINE để được tư vấn kịp thời và hiệu quả.
