Tranh chấp đất đai thường yêu cầu thời gian giải quyết lâu hơn so với các tranh chấp khác. Bởi vì đây là một vấn đề phức tạp, quy trình và thủ tục xử lý đòi hỏi cả quá trình hòa giải và khởi kiện, trong đó hình thức hòa giải có nhiều biến thể như hòa giải tại cơ sở và hòa giải cấp xã. Ngoài ra, việc xác định thẩm quyền và các quy định liên quan đến tranh chấp đất đai cũng có tính đặc biệt. Để hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật trong việc giải quyết tranh chấp đất đai, hãy tham khảo bài viết dưới đây với sự trợ giúp của Công ty Luật Nguyên Khanh.
Các phương thức giải quyết tranh chấp đất đai.
Tranh chấp đất đai là một dạng tranh chấp phổ biến và đặc trưng, vì nó liên quan đến tài sản có giá trị, dẫn đến việc kéo dài và phức tạp. Hệ thống pháp luật đã đưa ra nhiều phương pháp để giải quyết loại tranh chấp này. Cụ thể:
Phương pháp tự hòa giải hoặc thông qua hòa giải cơ sở: Đây là phương pháp tốt nhất nhưng cũng là phương pháp khó nhất khi các bên trong tranh chấp tự mình thực hiện hòa giải. Nếu không thành công, các bên có thể tiến hành hòa giải cơ sở theo hai hình thức:
Bước 1: Hòa giải tại cơ sở: Theo Luật Hòa giải tại cơ sở năm 2013, hòa giải tại cơ sở là quá trình hướng dẫn và hỗ trợ của người hòa giải để các bên đạt được thỏa thuận và giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp tự nguyện với nhau. Hòa giải tại cơ sở được thực hiện dựa trên sự tự nguyện của các bên và không bắt buộc thủ tục.
- Hòa giải tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã: Đây là thủ tục quy định tại Điều 202 Luật Đất đai năm 2013. Trong trường hợp các bên tranh chấp không thể tự hòa giải, họ có thể gửi đơn đến UBND cấp xã nơi tranh chấp xảy ra để yêu cầu hòa giải. Đây là thủ tục bắt buộc và cũng là điều kiện để vụ án được chấp nhận xem xét tại Tòa án.
Bước 2: Theo hình thức hành chính: Dựa trên quy định tại khoản 2 Điều 203 của Luật Đất đai năm 2013, trong trường hợp xảy ra tranh chấp mà bất kỳ bên nào không có Giấy chứng nhận hoặc một trong các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai năm 2013, bên liên quan có thể nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp huyện hoặc cấp tỉnh, tuỳ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Bước 3: Tiến hành khởi kiện tại Tòa án.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới tranh chấp đất đai, chuyển nhượng, sang tên, tặng cho, làm sổ đỏ, chuyển mục đích sử dụng đất,... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp đất đai
Thời hạn khởi kiện trong các tranh chấp liên quan đến đất đai được áp dụng theo từng đối tượng cụ thể:
- Trong trường hợp tranh chấp quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai, không áp dụng thời hạn khởi kiện. Điều này có nghĩa là bất cứ khi nào có tranh chấp về quyền sử dụng đất, người đương sự có thể khởi kiện tại Tòa án mà không bị ràng buộc bởi thời hạn.
- Đối với tranh chấp đất đai phát sinh từ các giao dịch dân sự như hợp đồng chuyển, thuê hoặc thuê lại quyền sử dụng đất, thời hạn khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp là 3 năm, tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.
- Đối với tranh chấp đất đai liên quan đến di sản thừa kế, thời hạn để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm, tính từ thời điểm mở thừa kế. Thời hạn để yêu cầu xác nhận quyền thừa kế hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, tính từ thời điểm mở thừa kế. Thời hạn để người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 3 năm, tính từ thời điểm mở thừa kế.
(Căn cứ pháp lý: Điều 155, Điều 429, Điều 623 Bộ luật dân sự 2015)
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới tranh chấp đất đai, chuyển nhượng, sang tên, tặng cho, làm sổ đỏ, chuyển mục đích sử dụng đất,... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Quy trình, thủ tục khởi kiện giải quyết vụ án tranh chấp đất
Xác định Thẩm quyền giải quyết
Theo quy định của khoản 9 Điều 26 trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai. Do đó, trong trường hợp có tranh chấp đất đai phát sinh, sau khi đã thực hiện các thủ tục hòa giải nhưng không đạt được sự thỏa thuận, người đương sự có quyền đề nghị Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp.
Lưu ý:
Khi xác định Tòa án để nộp đơn khởi kiện, theo điểm c của khoản 1 Điều 39, quy định rằng “Đối tượng tranh chấp là bất động sản, chỉ có Tòa án tại lãnh thổ mà bất động sản đó nằm trên có thẩm quyền giải quyết”.
Hồ sơ
Tùy theo nội dung của từng vụ tranh chấp, hồ sơ khởi kiện yêu cầu các loại giấy tờ cụ thể, nhưng thông thường bao gồm các loại giấy tờ sau:
- Đơn khởi kiện dân sự: sử dụng mẫu đơn số 23-DS được ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP.
- Giấy tờ cá nhân của người khởi kiện.
- Biên bản hòa giải tại UBND xã.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà; hoặc các giấy tờ xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà (trong trường hợp chưa có giấy chứng nhận).
- Các giấy tờ liên quan đến giao dịch đất đai, nhà ở có tranh chấp, chẳng hạn như giấy tờ cho mượn, cho thuê, cho thuê lại, mua bán… hoặc các tài liệu khác liên quan tới quan hệ này.
Thủ tục
Quy trình khởi kiện và giải quyết tranh chấp đất đai tại Tòa phải tuân thủ quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Các bước thực hiện được trình bày như sau:
Bước 1: Xác định điều kiện khởi kiện tại Tòa. Bước 2: Thu thập tài liệu và chứng cứ liên quan. Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện. Bước 4: Nộp đơn khởi kiện. Bước 5: Đóng tạm ứng phí án cho cơ quan thi hành án và nộp biên lai cho Tòa. Bước 6: Thực hiện các thủ tục cần thiết sau khi Tòa đã chấp nhận thụ lý.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới tranh chấp đất đai, chuyển nhượng, sang tên, tặng cho, làm sổ đỏ, chuyển mục đích sử dụng đất,... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Thời hạn giải quyết tranh chấp đất đai tại Tòa là bao lâu kể từ khi thụ lý?
Trong trường hợp tranh chấp đất đai theo Luật Đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp, quy trình và thủ tục sẽ tuân theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Thời gian giải quyết được quy định như sau:
- Thời gian chuẩn bị xét xử là 04 tháng tính từ thời điểm Tòa án nhận thụ lý vụ án. Tuy nhiên, trong trường hợp vụ án phức tạp hoặc gặp các sự kiện không thể tránh, Chánh án Tòa án có thể quyết định gia hạn thời gian chuẩn bị xét xử, nhưng không vượt quá 02 tháng (theo Điều 203 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
- Thời hạn để Tòa án sơ thẩm xét xử vụ án tranh chấp đất đai là 01 tháng kể từ ngày ra quyết định xét xử. Tuy nhiên, trong trường hợp có lý do chính đáng, thời hạn này có thể được kéo dài lên đến 02 tháng (theo Điều 220 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
Như vậy, tổng thời gian giải quyết tranh chấp đất đai từ thời điểm Tòa án nhận thụ lý đến khi mở phiên tòa sơ thẩm tuân theo quy định là khoảng 05 – 08 tháng, trừ khi vụ án bị tạm đình chỉ hoặc đình chỉ.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới tranh chấp đất đai, chuyển nhượng, sang tên, tặng cho, làm sổ đỏ, chuyển mục đích sử dụng đất,... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Hướng xử lý khi Tòa chậm giải quyết vụ án.
Mặc dù luật pháp đã đưa ra những quy định rõ ràng về thời hạn giải quyết tranh chấp, tuy nhiên, trong thực tế có những yêu cầu từ Tòa án như sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện, hoặc trả lại đơn khởi kiện, cũng có thể kéo dài và làm chậm tiến trình giải quyết vụ án, thậm chí vượt quá thời hạn quy định mà vụ án vẫn chưa được giải quyết.
Để giải quyết tình huống này, người khởi kiện có quyền khiếu nại quyết định của Tòa án. Theo quy định tại Điều 194 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người khởi kiện có thể khiếu nại trực tiếp lên Chánh án của Tòa án đang giải quyết vụ án trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận được thông báo về quyết định.
Trong trường hợp khiếu nại không được giải quyết, đương sự còn có thể tiến hành khiếu nại lần thứ hai trực tiếp lên Chánh án của Tòa án cấp trên theo quy định.
Bên cạnh đó, trong những trường hợp đương sự nhận thấy việc chậm giải quyết vụ án gây ra những xâm phạm nghiêm trọng đến hoạt động tố tụng từ phía người tham gia tố tụng, đương sự cũng có thể tố cáo những hành vi vi phạm đó.
Cần tìm luật sư hỗ trợ luật đất đai?
Luật sư với hơn 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan tới tranh chấp đất đai, chuyển nhượng, sang tên, tặng cho, làm sổ đỏ, chuyển mục đích sử dụng đất,... Gọi 1900.6185 để được tư vấn miễn phí!
Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai
- Hướng dẫn về quy trình khởi kiện tranh chấp đất đai và phí liên quan.
- Tư vấn về cách thu thập chứng cứ và đưa ra các phương án hòa giải tranh chấp đất đai.
- Chuẩn bị và soạn thảo đơn khởi kiện, đơn khiếu nại, và gửi đơn khởi kiện tới Tòa án hoặc khiếu nại tới cơ quan có thẩm quyền để bảo vệ quyền lợi cho khách hàng.
- Sử dụng sự chuyên môn của luật sư chuyên về đất đai để nghiên cứu hồ sơ và soạn thảo bản luận cứ nhằm bảo vệ quyền lợi cho khách hàng trong suốt quá trình tố tụng tại Tòa án.
- Đại diện khách hàng và thực hiện các công việc liên quan trong quy trình giải quyết tranh chấp đất đai từ cấp xã phường đến Tòa án, và cả thi hành án cho đến khi vụ việc được hoàn tất.
Tranh chấp đất đai luôn là vấn đề phức tạp và tốn nhiều thời gian, việc tìm đến Tòa án để giải quyết thường chỉ là phương án cuối cùng. Do đó, việc tìm hiểu về thời hạn giải quyết tranh chấp đất đai tại Tòa án sẽ giúp đương sự có sự tự quyết định trong việc xác định thời gian giải quyết và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Nếu bạn còn có bất kỳ thắc mắc nào và cần sự hỗ trợ từ luật sư dân sự hoặc tư vấn về luật đất đai, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline để nhận được tư vấn miễn phí và giải đáp kịp thời.
Trân trọng.
